Không lâu sau khi Lưu Tiệm Dương đến ngõ Nê Bình, nơi này lại đón một vị khách quý, đó là một thiếu niên thư sinh mặc thanh y, khí độ phiêu dật tên gọi Triệu Dao, có vài phần thần thái giống với tiên sinh dạy học Tề Tĩnh Xuân.
Triệu Dao là đích trưởng tôn của một trong bốn đại họ tại trấn nhỏ này. So với những tên công tử bột ham chơi như Lư Chính Thuần, Triệu Dao tuy cùng xuất thân phú quý nhưng tiếng tăm lại rất tốt. Nhiều người già neo đơn trong trấn từng nhận được ơn huệ từ thiếu niên này. Nếu nói đây là thủ đoạn "danh sĩ dưỡng vọng vu dã" như trong sách vở thì e là đã đánh giá quá cao tâm chí của Triệu Dao, chẳng qua là dùng lòng tiểu nhân đo lòng quân tử, bởi lẽ từ năm mười tuổi, thiếu niên này đã có tâm tính lương thiện như vậy, năm này qua năm khác không hề thay đổi. Ngay cả những người già chứng kiến y lớn lên tại phố Phúc Lộc cũng phải giơ ngón tay cái tán thưởng, mỗi khi quở trách con cháu nhà mình, họ luôn lấy Triệu Dao ra làm gương. Điều này khiến Triệu Dao không có mấy người bạn tâm giao trong số những kẻ cùng trang lứa.
Đám người Lư Chính Thuần tính tình phóng khoáng, không thích giao thiệp với một kẻ mọt sách suốt ngày chỉ biết "chi hồ giả dã". Thử tưởng tượng xem, khi mọi người đang hào hứng trèo tường nhìn trộm góa phụ xinh đẹp, lại có kẻ bên cạnh lải nhải "phi lễ vật thị", chẳng phải là làm mất hết hứng thú sao. Tóm lại, những năm qua Triệu Dao thích giao du với những người ngoài phố Phúc Lộc, hầu như ngõ hẻm lớn nhỏ nào y cũng từng đi qua, ngoại trừ ngõ Nê Bình, bởi vì trong ngõ này có Tống Tập Tân cư ngụ — một người bạn cùng tuổi khiến Triệu Dao thường xuyên cảm thấy tự ti.
Nhưng nếu nói về bạn bè, Triệu Dao có lẽ chỉ coi Tống Tập Tân là một kỳ hữu. Tuy bao năm qua đánh cờ luôn thua Tống Tập Tân, lòng hiếu thắng thì vẫn có, chấp niệm muốn thắng thì vẫn còn, nhưng đối với thiên tư cao tuyệt của Tống Tập Tân, tận đáy lòng Triệu Dao thực sự vô cùng khâm phục. Chỉ là y có chút hụt hẫng, bởi trực giác mách bảo y rằng, Tống Tập Tân tuy đối với y cười nói hì hì, bình thường giao thiệp thân mật không kẽ hở, nhưng dường như chưa bao giờ xem y là một người bạn tri kỷ thực sự.
Triệu Dao tuy trước đây chưa từng ghé thăm nhà Tống Tập Tân, nhưng khi vừa liếc nhìn một tòa trạch tử, y liền biết đây chắc chắn là gia môn của Tống Tập Tân. Điều đó bắt nguồn từ bức câu đối dán trước cửa, chữ rất nhiều, và vừa nhìn đã biết là bút tích của Tống Tập Tân. Lý do rất đơn giản, bởi phong cách viết quá mức đa biến, gần như có thể nói là mỗi chữ một vẻ. Ví như hai chữ "Ngự Phong", một nét viết liền, tùy tâm sở dục, mang theo ý vị phiêu nhiên. Chữ "Uyên", bộ Thủy bên cạnh, lại mang ý tứ sâu xa miên trường. Chữ "Kỳ", nét hất thật lớn, khí phách ngút ngàn, tựa như lôi đình vạn quân! Chữ "Quốc", lại được viết trung chính bình hòa, như bậc thánh hiền đoan tọa, không tìm ra một chút tì vết nào.
Triệu Dao đứng trước cổng viện, gần như quên cả gõ cửa, thân hình hơi nghiêng về phía trước, ngẩn ngơ ngắm nhìn những chữ kia, hồn siêu phách lạc, cảm thấy bản thân sắp mất đi dũng khí để gõ cửa. Chính vì y cần mẫn luyện chữ, lâm mô rất nhiều, nên mới càng thấu hiểu khí lực to lớn, phân lượng nặng nề cùng tinh thần thịnh vượng ẩn chứa trong những nét chữ đó.
Triệu Dao buồn bã thương cảm, lấy ra một túi tiền, cúi người đặt trước cửa, định lặng lẽ rời đi không lời từ biệt.
Đúng lúc này, cửa viện chợt mở, Triệu Dao ngẩng đầu nhìn lên, thấy Tống Tập Tân dường như đang chuẩn bị cùng tỳ nữ Trĩ Khuê ra ngoài, hai người nói cười rạng rỡ.
Tống Tập Tân giả vờ kinh ngạc, trêu chọc nói: "Triệu Dao, ngươi hành đại lễ thế này, là muốn làm gì đây?"
Triệu Do hơi ngượng ngùng cầm túi tiền lên, định mở lời giải thích ngọn ngành, thì đã bị Tống Tập Tân giật lấy túi thêu, cười hì hì nói: "Ô hô, Triệu Do là đến tặng lễ sao, nhận, ta nhận hết. Nhưng nói trước, ta xuất thân nghèo khó, không có lễ vật gì khiến Triệu huynh vừa mắt, thôi thì có đi có lại, cứ coi như là một lần không lễ nghi vậy."
Triệu Do cười khổ: "Túi Áp Thắng tiền này coi như là món quà ly biệt của ta, không cần đáp lễ."
Tống Tập Tân quay sang mỉm cười đầy ẩn ý với tỳ nữ nhà mình, đưa túi tiền cho nàng: "Xem đi, ta đã nói Triệu Do là thư sinh hiểu lễ nghĩa nhất trấn này mà, thấy thế nào?"
Thiếu nữ đón lấy túi tiền, ôm trước ngực, đôi mắt cười híp lại đầy vui vẻ, khẽ nghiêng mình hành lễ Vạn Phúc: "Đa tạ Triệu công tử. Thiếu gia nhà nô tỳ từng nói, nhà tích thiện ắt có dư phúc, người làm thiện ắt có phúc điền. Nô tỳ xin chúc Triệu công tử thanh vân trực thượng, bằng trình vạn lý."
Triệu Do vội vàng chắp tay đáp lễ: "Đa tạ lời chúc tốt đẹp của Trĩ Khuê cô nương."
Tống Tập Tân gãi gãi sau gáy, ngáp một cái: "Hai người không mệt sao?"
Trĩ Khuê cười híp mắt nói: "Nếu lần nào cũng nhận được một túi tiền thế này, nô tỳ có hành lễ Vạn Phúc một vạn lần cũng không mệt."
Triệu Do hơi hổ thẹn nói: "Vậy thì phải khiến Trĩ Khuê cô nương thất vọng rồi."
Tống Tập Tân phẩy tay một cái: "Đi, uống rượu!"
Triệu Do vẻ mặt khó xử, Tống Tập Tân liền dùng khích tướng kế: "Đúng là đồ bao cỏ! Đọc sách mà chỉ đọc ra mấy cái quy củ cứng nhắc, không đọc ra được chút phong lưu của danh sĩ thì làm sao được?"
Triệu Do ướm lời hỏi: "Nhấp chén rượu cho vui?"
Tống Tập Tân lườm một cái: "Phải uống cho say mèm!"
Triệu Do định nói gì đó thì đã bị Tống Tập Tân khoác cổ lôi đi.
Lúc tỳ nữ Trĩ Khuê khóa cửa, con thằn lằn bốn chân kia định lẻn ra ngoài, bị nàng đá một cước văng trở lại trong sân.
Khi đi ngang qua căn nhà bên cạnh, nàng lặng lẽ nhón chân, liếc nhìn vài cái, thấy bóng dáng cao lớn của Lưu Tiễn Dương. Hắn cũng phát hiện ra nàng, lập tức nở nụ cười rạng rỡ. Lưu Tiễn Dương định chào hỏi, nhưng nàng đã thu hồi tầm mắt, rảo bước rời đi.
Trong trấn có tửu lầu, tuy không lớn nhưng chi phí không hề thấp. Có điều Triệu Do dù sao cũng là tử đệ Triệu gia, danh tiếng lại tốt, nên gã chưởng quầy vốn nổi tiếng là keo kiệt, không biết hôm nay dây thần kinh nào bị chập, vỗ ngực bảo không thu một văn tiền. Gã nói có thể mời hai vị thư sinh đến tiệm uống rượu là làm cho tửu lầu của gã bừng sáng, hai vị công tử trả tiền cho gã mới đúng. Tống Tập Tân lập tức cười hì hì xòe tay ra, định đòi bạc ngay tại chỗ. Chưởng quầy ngượng ngùng tự tìm bậc thang leo xuống, nói là cứ nợ đó, ngày mai sẽ sai người gửi vài vò rượu ngon đến cho Tống công tử. Lúc đó Triệu Do hận không thể đào cái hố chui xuống. Chưởng quầy vốn biết tính tình quái gở của Tống đại thiếu gia ngõ Nê Bình nên cũng không thực sự tức giận, đích thân tìm cho ba người một vị trí yên tĩnh cạnh cửa sổ trên tầng hai.
Tống Tập Tân và Triệu Do không nói nhiều, Tống Tập Tân cũng không chuốc rượu gài bẫy, điều này khiến Triệu Do vốn đã chuẩn bị tâm lý sẵn sàng chịu chết lại cảm thấy kỳ lạ.
Từ cửa sổ tầng hai tửu lầu nhìn ra, vừa vặn nhìn thấy một tấm biển trên Thập Nhị Cước Bài Phương, đề ba chữ: Đương Nhân Bất Nhượng.
Tống Tập Tân hỏi: "Tề tiên sinh thật sự không cùng ngươi rời khỏi trấn nhỏ sao?"
Triệu Dao gật đầu đáp: "Tiên sinh tạm thời thay đổi hành trình, nói là muốn ở lại học thục, dạy nốt bài áp chót, bài 《Tri Lễ》."
Tống Tập Tân cảm thán: "Vậy Tề tiên sinh định giảng một đạo lý lớn rồi. Vì Nho gia Chí Thánh mà truyền thụ cho thế nhân, cho chúng ta biết thuở sơ khai của thế gian không hề có luật pháp, Thánh nhân bèn dùng lễ giáo hóa chúng sinh. Khi đó quân chủ đều sùng bái lễ nghi, cho rằng trái lẽ mà ra lễ thì sẽ phạm hình, từ đó mới có pháp. Lễ pháp, lễ pháp, tiên lễ hậu pháp..."
Triệu Dao đã hơi say, lời nói có chút mơ màng, hỏi: "Ngươi thấy có đúng không? Tiên sinh tại sao không dứt khoát truyền thụ bài cuối cùng, 《Khác Lễ》?"
Tống Tập Tân trả lời không đúng trọng tâm: "Trước khi bước ra khỏi trấn nhỏ, những thứ như sơn tiêu thủy quỷ, thần tiên tinh quái, tin thì có, không tin thì không. Còn về việc Tề tiên sinh dạy thế nào, học trò nghe ra sao, cứ tùy thiên mệnh vậy."
Tỳ nữ Trĩ Khuê cũng uống một chén rượu, dáng vẻ tinh nghịch trong cơn say, từ đầu đến cuối đều không nhìn tòa bài phường sừng sững kia.
Bài phường mười hai chân, đế cột đá lần lượt là chín loại dị thú trong Long sinh cửu tử, bên ngoài là Bạch Hổ, Huyền Vũ và Chu Tước.
Dân chúng trong trấn đời đời cư ngụ nơi đây, từ lâu đã xem là chuyện thường tình.
Triệu Dao không nhịn được ợ một cái vì say, lảo đảo đứng dậy, nói: "Một lần biệt ly, hy vọng tái ngộ."
Tống Tập Tân suy nghĩ một chút, cũng đứng dậy, mỉm cười: "Chắc chắn sẽ gặp lại, Triệu Dao, chớ sầu đường trước không tri kỷ."
Triệu Dao mắt hoa lên, thành tâm thành ý nói: "Tống Tập Tân, ngươi cũng sớm rời khỏi trấn nhỏ đi, thiên hạ ai mà không biết ngươi, ngươi nhất định sẽ làm được!"
Tống Tập Tân rõ ràng không quá để tâm, phẩy tay nói: "Đi thôi, đi thôi, lời say huyên thuyên, thật tổn hại phong thái văn nhân."
Triệu Dao và Tống Tập Tân ra khỏi tửu lầu thì chia nhau mỗi người một ngả. Trước khi đi, có lẽ do rượu làm tăng lòng can đảm, Triệu Dao hỏi một câu: "Tống Tập Tân, có muốn đến phủ của Dao vụ Đốc tạo quan xem thử không, ta có thể thuyết phục được tên gác cổng..."
Tống Tập Tân lạnh mặt, rít qua kẽ răng một chữ: "Cút!"
Triệu Dao ảm đạm rời đi.
Tỳ nữ Trĩ Khuê nhìn theo bóng lưng kia, khẽ nói: "Thiếu gia, người ta cũng là ý tốt mà."
Tống Tập Tân cười lạnh: "Lòng tốt của kẻ tốt trên đời này, rốt cuộc lại làm chuyện xấu, kết quả ác, chẳng lẽ ít sao?"
Nàng suy nghĩ một chút, dường như đúng là cái đạo lý tẻ nhạt vô vị như vậy, bèn không khăng khăng nữa.
Phố Phúc Lộc nơi Triệu Dao ở nằm ở phía bắc trấn nhỏ, ngõ Nê Bình nằm ở phía tây nơi những hộ nghèo tập trung. Khi Tống Tập Tân và tỳ nữ cùng bước qua bài phường, nàng ngẩng đầu nhìn tấm biển "Khí xung Đẩu Ngưu", dáng vẻ như một lão nhân xế bóng.
Thiếu nữ tên thật là Vương Chu, mỉm cười không hở răng.
Sau khi Triệu Dao trở về tổ trạch ở phố Phúc Lộc, gia nhân báo cho y rằng lão tổ tông đang đợi y trong thư phòng, yêu cầu phải tới ngay lập tức, không được chậm trễ một khắc. Chàng thư sinh áo xanh nồng nặc mùi rượu lập tức cảm thấy đau đầu, đành bấm bụng đi tới thư phòng.
Triệu gia trong trấn không phô trương, phú quý kín đáo, không giống như Lư gia khí thế ngông cuồng, thích tự xưng là danh gia vọng tộc, thư phòng cũng mang đậm phong cách cổ kính.
Một bà lão chống gậy đang đứng bên cạnh bàn viết, vuốt ve mặt bàn, gương mặt sương gió của bà tràn đầy vẻ hoài niệm u sầu.
Lão bà ngửi thấy mùi rượu nồng nặc của đích trưởng tôn ngoài cửa, cũng chẳng tức giận, cười vẫy tay nói: "Dao nhi, vào đi, đứng ngây ra ở cửa làm gì? Nam nhi uống chút rượu thì có sao, đâu phải uống nước tiểu ngựa, chẳng có gì đáng hổ thẹn cả!"
Triệu Dao cười khổ bước qua ngưỡng cửa, cung kính hành lễ với lão tổ tông. Lão bà mất kiên nhẫn nói: "Đọc sách nhiều quá chính là cái dở này, cứ câu nệ đủ điều, khiến kẻ đọc sách cả đời cứ như bị quỷ đánh tường, chán ngắt. Cứ nhìn ông nội ngươi mà xem, cái gì cũng đứng đầu, duy chỉ có chuyện giảng đạo lý với ta là luyên thuyên không ngớt, thật là phiền phức. Nhất là cái điệu bộ thần thái đó, chậc chậc, cực kỳ đáng đánh. Ta lại chẳng thể nói lại được lão, thật khiến người ta chỉ muốn vung gậy đập cho một trận..."
Lão bà chợt tự thấy buồn cười, ha ha đại cười: "Suýt nữa thì quên, hồi đó ta làm gì cần dùng gậy."
Bà cười hỏi: "Sao nào, lại đi uống rượu với tên tiểu bạch nhãn lang họ Tống kia hả?"
Triệu Dao bất lực nói: "Bà nội, con đã nói với bà bao nhiêu lần rồi, Tống Tập Tân rất có tài khí, ngộ tính cực cao, học cái gì cũng nhanh hơn người khác một bước."
Lão bà hừ lạnh: "Hắn ta à, thông minh thì đúng là thông minh nhất, có điều ông nội ngươi khi còn sống đã nhìn thấu cái tên nhóc đó từ lúc ba tuổi rồi. Muốn biết ông nội ngươi nói thế nào không?"
Triệu Dao vội vàng đáp: "Cháu không muốn biết!"
Lão bà chẳng quan tâm cháu cưng có muốn nghe hay không, tự nói một mình: "Ông nội ngươi nói, 'Tuổi còn nhỏ mà thành phủ đã sâu, đáng tiếc kẻ làm bại hoại gia thanh của tổ tiên, chắc chắn là tên này'."
Sau đó bà chỉ tay về phía Triệu Dao: "Ông nội ngươi còn nói, 'Ôn lương cung kiệm, ban đầu không có gì kỳ lạ, nhưng kẻ bồi dưỡng nguyên khí cho con cháu, chắc chắn là cháu ta!'"
Lão bà nói xong liền mỉm cười: "Lão già chết tiệt, chua chát cả đời, cuối cùng cũng nói được một câu thuận tai."
Triệu Dao còn đang nghi hoặc định lên tiếng, chỉ nghe thấy bà nội thở dài cảm thán: "Già rồi, già thật rồi!"
Thiếu niên đành thu lời, cười tiến lên khoác lấy cánh tay lão bà: "Bà nội thọ tỷ Nam Sơn, vẫn còn trẻ chán."
Lão bà đưa bàn tay khô héo vỗ vỗ mu bàn tay cháu cưng: "Khá hơn ông nội ngươi, đọc sách không biết nói mấy cái đạo lý chó má, mà còn biết nói lời hay cho người ta nghe."
Thiếu niên cười nói: "Ông nội thật sự có học vấn, Tề tiên sinh cũng nói ông nội trị học hữu đạo, đối với chữ 'Nghĩa' có tâm đắc cực sâu."
Lão bà lập tức lộ ra đuôi cáo, không giấu nổi vẻ đắc ý, nhưng vẫn cố hừ lạnh một tiếng: "Chứ sao nữa, cũng không xem xem là ai đã chọn người đàn ông này!"
Triệu Dao mím môi, nén cười.
Lão bà dẫn Triệu Dao đến bên chiếc ghế sau bàn viết, thiếu niên phát hiện trên bàn đặt một bức điêu khắc Ngọa Long bằng gỗ, sống động như thật, chỉ là không hiểu sao, sau khi quan sát kỹ, liền phát hiện con thanh long bằng gỗ này có mắt mà không có tròng.
Lão bà cầm lấy một cây bút lông đã thấm đẫm mực, đó là một cây bút chùy nhỏ mới tinh với cán làm từ cành hòe già, bà dùng hai tay nâng niu, run rẩy đưa cho đích trưởng tôn.
Triệu Dao còn chưa hiểu chuyện gì mà đã đón lấy cây bút, bỗng cảm thấy vai mình nặng xuống, hóa ra là bà nội đặt tay lên vai mình. Y thuận thế ngồi xuống vị trí mà chỉ có gia chủ họ Triệu mới được phép ngồi.
Lão bà lùi lại một bước, vẻ mặt vô cùng trang nghiêm, sùng kính nói: "Triệu Dao, an tọa! Hôm nay ngươi sẽ thay mặt liệt tổ liệt tông nhà họ Triệu, điểm nhãn cho rồng!"
Những bức tượng thần bằng bùn hư hỏng nặng nề nằm nghiêng ngả trên mặt đất cỏ dại mọc um tùm, không một bóng người đoái hoài.
Ngàn năm qua vẫn luôn như vậy, thậm chí không ít tượng bùn cứ thế trôi dạt đến nơi này. Bách tính trong trấn không chỉ đối với nhiều chuyện đã trở nên quen thuộc, mà thực chất khi nhìn thấy những bức tượng thần này, họ cũng chẳng còn mấy phần kính trọng.
Những người già thi thoảng lại cằn nhằn vài câu, dặn con cháu đừng đến đây chơi đùa. Thế nhưng lũ trẻ vẫn thích đến đây chơi trốn tìm, bắt dế... Có lẽ cho đến khi những đứa trẻ này khôn lớn, rồi lại trở thành những lão già xế chiều, họ cũng sẽ nói với con cháu mình rằng đừng đến đây nô đùa. Cứ thế, hết thế hệ này đến thế hệ khác trôi qua, chẳng chút sóng gió, bình lặng đến lạ kỳ.
Chỉ thấy nơi đây, những chiếc đầu lăn lóc, những thân mình gãy đoạn, những bàn tay rời rạc, dường như được ai đó gượng ép chắp vá lại mới miễn cưỡng giữ được hình dáng ban đầu, nhưng cũng chỉ còn lại chút thể diện cuối cùng như vậy.
Một thiếu niên đi giày rơm từ phía ngõ Nê Bình vội vã chạy đến đây, trong lòng bàn tay nắm chặt ba đồng tiền cúng dường. Khi đến nơi, y vừa đi vòng quanh vừa lẩm bẩm, rồi vô cùng thành thục tìm đến một bức tượng thần, ngồi xổm xuống, nhìn quanh quất thấy không có ai, lúc này mới lặng lẽ đặt những đồng tiền đồng vào khe nứt của bức tượng.
Đứng dậy rồi y lại đi tìm bức tượng thứ hai, thứ ba, tất cả đều làm như vậy.
Trước khi rời đi, thiếu niên đứng một mình giữa đám cỏ xanh rì, chắp tay trước ngực, cúi đầu khấn thầm: "Tuế tuế bình an, tuế tuế bình an, mong các vị bảo hộ cha mẹ con kiếp sau không còn phải chịu khổ... Nếu có thể, xin hãy nói với cha mẹ con rằng, hiện giờ con sống rất tốt, không cần phải lo lắng..."